Geboren: 5 juli 1886(Lier)

Overleden: 24 januari 1947(Lier)

In onze Bibliotheek: "Pijp en toebak"

Situering: Proza; Poëzie; Theater; Vlaamse Beweging

Biografie: Schrijver van romans en verhalen, toneelauteur, schilder en tekenaar. Hij volgde tot zijn vijftiende lager onderwijs maar was overigens, op lessen aan de tekenacademie van zijn geboortestad na, volledig autodidact. Hij kwam in de kanthandel van zijn vader terecht. Zijn eerste gedichten en prozaschetsen, die in Vlaamsche Arbeid verschenen, zijn van vaag-religieuze strekking. Na zijn eerste boek, de verzenbundel Door de Dagen (1906), gepubliceerd onder het pseudoniem Polleken Van Mher, maakte hij ten gevolge van zijn omgang met allerlei occulte, theosofisch en symbolistisch-decadente geschriften een morele en religieuze crisis door, die een neerslag vond in de pessimistische novelle,- en verhalenbundels Schemeringen van de Dood (1911) en Begijnhofsproken(1912). Na een zware ziekte schreef hij het vitalistische meesterwerk Pallieter (1916), een lofzang op het leven, geschreven in een bijzonder plastisch proza, vol dialectische wendingen, vol schitterende beeldspraak en taalvondsten. Na dit enorme succes volgden een hele reeks romans, verhalen en novellen van ongelijke kwaliteit, vrijwel allemaal populair-folkloristisch van inslag en zeer religieus van strekking. In al deze werken, behorend tot zeer uiteenlopende genres - romantische liefdesverhalen (Anne- Marie en De zeer schone uren van Juffrouw Symforosa, begijntjen), anachronistische bijbels-historische verhalen (Het kindeken Jezus in Vlaanderen), geromantiseerde biografieën kindeken Jezus in Vlaanderen), geromantiseerde biografieën (Pieter Breughel, zoo heb ik u uit uwe werken geroken en De harp van Sint-Franciscus) - worden monolitische, eenvoudige karakters neergezet die geen of nauwelijks innerlijke conflicten kennen en die leven in een natuur die zo doordesemd is van de goddelijke genade dat er al evenmin dramatische spanningen in aanwezig zijn. Pallieter "melkt den dag" - Breughel en Sint-Franciscus doen het nauwelijks minder. Pas met Boerenpsalm (1935), een roman die het literaire niveau van Pallieter evenaart, schreef Timmermans iets dat op een moderne roman begint te gelijken. Ook hier wordt de natuur, deze heerlijke gave Gods, nog altijd bezongen, maar boer Wortel is, voor het eerst in Timmermans' oeuvre, een mens met een innerlijk leven, met een psychologische inhoud. Het is precies deze afwezigheid van psychische en sociale conflictsituaties die Timmermans onderscheidt van de andere beoefenaars van de "boerenroman": Ernest Claes en, een generatie eerder, Streuvels en Buysse. Noch het feilloze gevoel voor de anekdotiek van het tragische in Claes' beste werk, noch de sociale bewogenheid van Buysse of het vermogen innerljke en maatschappelijke spanningen met het natuurgebeuren te versmelten tot een kosmisch drama met haast mythische dimensies bij Streuvels, zijn in enige mate bij Timmermans aanwezig. Misschien is het wel deze ongecompliceerdheid die hem tot de meestgelezen Vlaamse auteur uit het Interbellum maakte, een van de zeer zeldzamen die van hun pen konden leven. Zijn werk werd in twintig talen vertaald. In 1940 werd Timmermans getroffen door een hartkwaal, waardoor hij na 1944 meestal het bed moest houden. Hij publiceerde nog een roman en een novelle en schreef een paar vrij zwakke toneelstukken. In 1940-1941 was hij redacteur van het Vlaams-nationalistische Volk en in 1942 ontving hij de Rembrandtprijs van de Hamburgse universiteit, wat hem na de bevrijding problemen opleverde. Tot een veroordeling wegens collaboratie kwam het nooit: zijn dossier werd geseponeerd, maar zijn bezittingen werden een poos onder sekwester geplaatst. Na zijn dood verschenen nog de innig religieuze verzenbundel Adagio en de geromanceerde biografie Adriaan Brouwer.